Oedeem therapie

Oedeem therapie (lymfoedeem therapie) is een behandeling gericht op het verminderen van een overmatige ophoping van eiwitten en vocht in het weefsel ontstaan door een verstoorde aan- en afvoer van vocht.

Bij het behandelen van lymfoedeem (Oedeem therapie) kan gebruik worden gemaakt van verschillende therapievormen:

  • Voorlichting
  • Huid hygiëne
  • Manuele lymfdrainage
  • Bandageren of tapen
  • Oefentherapie
  • Elastische kousen aanmeten en dragen

Deze therapievormen worden afhankelijk van het soort oedeem (zie hieronder) op verschillende momenten gebruikt.

Het basisidee is steeds hetzelfde: breng het oedeem terug naar een acceptabel niveau en zorg dat het op dat niveau blijft. Manuele lymfdrainage en bandageren zijn erop gericht het oedeem te verminderen. De elastische kous is bedoeld om de vermindering te stabiliseren.

Voorlichting oedeem therapie

De voorlichting begint bij het eerste contact met de patiënt(e). De patiënt(e) heeft het recht te weten wat er aan de hand is, welke onderzoeken er zullen volgen en welke behandeling er uit voort komt.

De patiënt(e) zal beter aan het genezingsproces kunnen meewerken als er inzicht is in de aard en oorzaak van de klachten.

Veel informatie over oedeem kan gevonden worden op nvfl.fysionet.nl/index.php?p=566402.

Huidhygiëne

Wonden genezen langzamer in de aangedane lichaamsdelen. Ook wondroos komt vaker voor. Ter voorkoming van wonden is de huidhygiëne belangrijk maar zeker als er wonden zijn, is hygiëne van groot belang.

Manuele lymfdrainage

Manuele lymfedrainage is een hele rustige en zachte massagetechniek, speciaal bedoeld voor het bestrijden van lymfeoedeem (een teveel aan vocht in het lichaam).

Manuele lymfedrainage bestaat uit twee belangrijke begrippen, nl.manueel, het met de
hand (be)werken, en lymfedrainage,het afvoeren van vloeistoffen.
Deze drainage is een massagevorm, bedoeld om het lymfestelsel te activeren, om zo een teveel aan vloeistoffen (zichtbaar en onzichtbaar oedeem) sneller of efficiënter af te voeren via de lymfebanen.

Bandageren of tapen

Bij de behandeling van lymfoedeem heeft bandageren tot doel het betrokken lichaamsdeel zodanig in te zwachtelen dat de reductie van het oedeemvolume dat door manuele lymfdrainage bereikt is, behouden blijft tot de volgende behandeling.

Afhankelijk van de mate van oedeem kan ook het bandageren samen met specifieke oefeningen (spierpomptraining) leiden tot oedeemvermindering.

De combinatie van bandageren en spierpomptraining wordt ambulante compressietherapie genoemd.

Het Centraal Begeleidingsorgaan voor Intercollegiale Toetsing (CBO) heeft regels voor de ambulante compressietechniek vastgesteld.

Oefentherapie

Oefentherapie wordt meestal met bandageren gecombineerd. Hiervoor worden zowel de ademhaling als beweging gebruikt. Het oefenen is erop gericht door middel van het aanspannen van de spieren de afvoercapaciteit van de lymfvaten te vergroten.

Elastische kousen

Elastische kousen zijn het sluitstuk van de lymftherapie. Als de oedeemvorming maximaal is teruggebracht, zal een elastische arm of beenkous worden aangemeten om te zorgen dat de bereikte resultaten stabiliseren. Elastische kousen moeten over het algemeen de rest van het leven gebruikt worden.

Vormen van oedeem

Oedeem of Lymfoedeem

Lymfoedeem is een overmatige ophoping van eiwitten en vocht in het weefsel door een verstoord aan- en afvoer van vocht. Lymfoedeem ontstaat wanneer er minder oedeem door het lymfesysteem wordt afgevoerd dan noodzakelijk is. Dit kan komen door een vermindering in de transportcapaciteit van het lymfesysteem zelf. Een tweede oorzaak kan zijn dat er zoveel vocht in het weefsel zit, terwijl het lymfesysteem goed werkt, dat het oedeem weer via de lymfevaatjes terug in het weefsel stroomt. Het lymfesysteem krijgt dit vocht dus niet verwerkt.

Lymfoedeem wordt onder verdeeld in primair oedeem en secundair oedeem.

We spreken van primair oedeem als het oedeem veroorzaakt wordt door een afwijking in het lymfesysteem zelf, die al bij de geboorte aanwezig is.

Bij secundair oedeem ligt de oorzaak van oedeemophoping buiten het lymfesysteem. Een trauma van buitenaf is de oorzaak. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het verwijderen van lymfklieren na een vorm van kanker om de kans op uitzaaiingen te verkleinen.

Veneus oedeem

Veneus oedeem ontstaat door een te hoge druk in het veneuze gedeelte van de bloedsomloop, waardoor zoveel vocht uit de venen wordt geperst dat het lymfesysteem dit niet kan verwerken. Bekende oorzaken hiervan zijn bijvoorbeeld hoge bloeddruk, trombose en spataders.

Lipoedeem

Lipoedeem is een ophoping van vet en vocht in het weefsel. Vet is een ophoping van eiwitten. Door de aanwezigheid van vet is de afvoer van het oedeem door het lymfestelsel niet optimaal.

Oedeem therapie

oedeem therapie